Ekonomik Gündem – 1 Eylül 2025
Küresel piyasalar haftaya Trump tarifeleri etrafında şekillenen hukuki belirsizlik, FED üzerinde artan siyasi baskı, PMI akışı ve hafta sonu açıklanan PCE verisinin ardından tarım dışı istihdam beklentisiyle başladı. ABD’de Temyiz Mahkemesinin “tarifelerin büyük bölümünün yasal olmadığı” yönündeki 7’ye karşı 4 oyla alınan kararı, Anayasa Mahkemesi (Yüksek Mahkeme) süreci sonuçlanana dek 14 Ekim’e kadar yürürlüğe girmeyecek. Kararın kapsamı Çin, Meksika ve Kanada gibi ülkelere getirilen ek tarifelerin önemli bir kısmını içeriyor; Beyaz Saray ise alternatif hukuki dayanakları değerlendirdiğini ve tarifelerin sürdürülmesi için plan B seçeneklerini masada tuttuğunu belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump kararın ardından tarifelerin ABD ekonomisi için “hayati” olduğunu savunurken, yönetim kanadı yüksek mahkeme temyizine hazırlanıyor. Bu belirsizlik, ticaret görüşmelerinin takvimini bulanıklaştırırken, küresel tedarik zincirlerinde fiyatlama ve sözleşme yönetimi risk primini artırıyor.
Diğer yandan FED cephesinde, Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’un görevden alınmasına yönelik girişim hakkında yapılan ilk duruşma, geçici durdurma talebi konusunda bir karar çıkmadan tamamlandı. Dava, FED bağımsızlığının kurumsal çerçevesi açısından emsal teşkil edebilecek nitelikte görülüyor.
ABD: PCE dengeli, gözler TDI’da
Temmuz ayında kişisel tüketim harcamaları (PCE) aylık %0,5 artarken, çekirdek PCE aylık %0,3 ve yıllık %2,9’a yükseldi. Veriler, hizmet enflasyonundaki katılığın sürdüğüne işaret ederken, yılın geri kalanında dezenflasyon hızına dair soru işaretleri korundu. Aynı dönemde tüketici hissiyatı Michigan Güven Endeksi ile 58,2’ye gerileyerek üç ayın en düşük seviyesine indi; uzun vadeli enflasyon beklentileri %3,5’e çıktı. Bu tablo, Cuma günkü tarım dışı istihdam verisinin Eylül FOMC için belirleyiciliğini artırıyor.
Dolar Endeksi (DXY), haftaya istihdam verisi öncesinde sınırlı gerilemeyle başlarken, vadeli kontratlarda 97,6 civarı izleniyor. Piyasalar Eylül’de 25 bp faiz indirimi olasılığını yüksek fiyatlıyor. Hukuki-siyasi riskler ve veri akışı doların yönü üzerinde çift taraflı oynaklık yaratabilir.
Euro Bölgesi: PMI’lar, işsizlik ve Lagarde
Bu hafta HCOB PMI nihai rakamları ve işsizlik oranı ön plana çıkacak. ECB Başkanı Christine Lagarde’ın akşam saatlerindeki konuşması, Eylül ve yılın geri kalanına ilişkin ton için takip edilecek. Euro, ABD’de zayıflayan dolar temasıyla sınırlı pozitif seyir izliyor; EUR/USD’de 1,17 eşiği psikolojik direnç olmaya devam ediyor. (ABD piyasalarının İşçi Bayramı nedeniyle kapalı olması likiditeyi sınırlıyor.)
Türkiye: TÜFE’ye odaklı haftaya başlangıç
İçeride Çarşamba günü açıklanacak Ağustos TÜFE için piyasa beklentisi aylık %1,75–1,85 bandında yoğunlaşıyor. Beklentiye paralel bir sonuç, yıllık enflasyonu %32’li seviyelere doğru çekebilir. Bu görünüm, TCMB’nin yıl sonu dezenflasyon patikasına ilişkin iletişimini güçlendirebilir ve iç faiz eğrisinde aşağı yönlü baskıyı destekleyebilir.
USD/TRY tarafında küresel dolar zayıflığına karşın iç dinamiklerin (enflasyon, Hazine borçlanma takvimi, rezerv dinamikleri) yön belirleyici olduğu izleniyor. Kademeli yukarı eğilim korunurken, veri sonrası volatilite artabilir.
Hazine’nin Eylül–Kasım iç borçlanma stratejisinde güçlü brüt ihraç planı, likidite yönetimi ve yenileme oranı açısından yakından izlenecek. Bu hat, kısa vadede TL tahvil faizlerinde dalgalanma yaratabilir.
Asya: Çin’den karma sinyaller, hisse senetleri destekleniyor
Çin’de resmi imalat PMI Ağustos’ta 49,4 ile beşinci ay üst üste daralmaya işaret ederken, hizmet PMI 50,3 ve bileşik PMI 50,5 ile eşik üzerinde kaldı. Hisse senetlerinde son 11 ayın en iyi aylık performansı, likidite koşullarının bollaşması ve politika desteği beklentileriyle beslendi. Ekonomik aktivitede taban arayışı sürerken, talep cephesinde kalıcı iyileşme sinyali için sonbahar verileri kritik.
Jeopolitik: Üçlü zirve belirsiz, yaptırım riski artıyor
Başkan Trump, Putin ve Zelenski arasında yakın zamanda bir toplantının zor göründüğünü, ancak kendisinin de katılacağı olası üçlü zirvenin hâlâ masada olduğunu söyledi. Liderler düzeyinde iki haftalık sürenin dolması, görüşme zemininin zayıfladığı algısını güçlendiriyor ve yaptırım riskini artırıyor. Bu başlık, enerji ve emtia fiyatlamaları üzerinde risk primi kanalıyla etkili olabilir.
Emtia: Altın yukarı trendi koruyor, petrol yatay dar bantta
Ons altın, ABD’de istihdam ve enflasyon dengesine dair karışık sinyaller, düşen getiriler ve jeopolitik risklerle destekleniyor. Michigan verisi sonrası değerli metalde alım iştahı artmıştı; bu hafta veri ve mahkeme takvimi fiyatlamada kritik olmaya devam edecek. Teknikte 3.440–3.500 USD bandı kısa vadeli pivot olarak izlenebilir. Kitco
Brent petrol fiyatı, arz kaygıları ile talep endişelerinin dengelenmesi sonucu 67 USD civarında dar bantta işlem görüyor; Rusya kaynaklı arz kesintileri diğer üreticilerdeki artışla telafi edilirken, OPEC+ takvimi ve küresel büyüme görünümü yön tayininde belirleyici.
Pariteler ve Dolar Endeksi
DXY’de 97 seviyesi kısa vadeli destek, 101 seviyesi direnç olarak izlenebilir. EUR/USD cephesinde 1,17’nin üzerinde kalıcılık, kısa vadeli yükselişin ivmelenmesi için kritik. Veriye duyarlı bant hareketi korunuyor.
Türkiye Tahvil/Eurobond ve CDS
TL tahvillerde eğri boyunca veri ve ihale takvimi odaklı dalgalanma beklenebilir. Eurobond cephesinde, küresel faiz eğilimleri ve Türkiye CDS seviyeleri yönü belirleyecek; dış risk iştahındaki toparlanma, orta–uzun vadelere seçici alım ilgisini canlı tutabilir.
BIST-100: Yukarı yönlü denemelerde temkinli görünüm
Endeks, 11.600 bölgesinden gelen kâr realizasyonları sonrasında kısa vadede 11.250–11.340 bandını kritik eşik hâline getirdi. 11.340’ın üzerinde kalıcılık, 11.400 ve 11.605’teki zirve testini yeniden gündeme getirebilir; 11.250’nin altında ise 11.000–10.750 destek bölgesine doğru düzeltme riski öne çıkar. Bankacılık endeksinde 16.270 altındaki seyrin sürmesi, endeksin tepki gücünü sınırlayabilir.
Strateji ve Öngörüler
- ABD – Tarifeler: Yüksek Mahkeme’ye taşınacak süreç netleşene kadar tarife belirsizliği sürdürülürken, ithalat fiyatlaması ve marj yönetimi üzerinde baskı var. Tarafların “geçiş köprüsü” niteliğinde süreli düzenlemelerle fiilî uygulamayı korumaya çalışması beklenebilir. (7–4 kararı, yürürlükte gecikme, plan B arayışları.)
CTA: “Şirketinizin tedarik sözleşmelerinde revizyon ihtiyacını birlikte gözden geçirelim.” - FED – Eylül FOMC: Çekirdek PCE 2,9 ve TDI seti, 25 bp indirimin temel senaryo olarak korunmasına imkân tanıyor; ancak FED bağımsızlığı tartışmaları fiyatlamalara ek prim ekliyor. DXY’de veri kaynaklı iki yönlü oynaklık beklenmeli.
CTA: “Veri sonrası portföyünüz için hızlı risk güncellemesi talep edin.” - Euro Bölgesi: PMI ve işsizlik verileri, ECB’nin “sabırlı ama ihtiyatlı” duruşunu teyit ederse EUR/USD 1,17 üzerinde deneme yapabilir.
CTA: “EUR risklerinizi 1,16–1,18 bandına göre hedge senaryolarıyla optimize edelim.” - Türkiye: Ağustos TÜFE beklentiye yakın gelirse TL faizleri üzerinde sınırlı aşağı baskı, BIST-100’de ise tepki alımları görülebilir.
CTA: “Veri anında kısa not ve seans içi strateji ile anlık destek alın.” - Altın/Brent: Altın yükselen trendini veri ve jeopolitik akışla korurken, Brent’te 65–69 USD bandı öne çıkıyor.
CTA: “Portföyde %5–10 altın/enerji karmasıyla koruma kalkanı oluşturun.”
Genel Değerlendirme
Küresel piyasalar haftaya tarifeler dosyasından gelen en kritik hukuki gelişmeler ve FED üzerindeki siyasi baskıların yol açtığı belirsizlikle başlıyor. PCE’deki ılımlı fakat hizmet enflasyonu kaynaklı katılık, Michigan beklentilerindeki zayıflama ve bu hafta açıklanacak PMI–TDI kombinasyonu, Eylül toplantısında 25 bp indirim ana senaryosunu destekliyor. Ancak Temyiz Mahkemesi kararının Yüksek Mahkeme sürecine taşınması, ticaret politikasında “hukuki gri alan” ve plan B arayışları yoluyla fiyatlamalarda dönemsel gürültü yaratabilir. Euro Bölgesi tarafında büyüme öncüleri ılımlı toparlanma sinyalleri verirken, Türkiye için Ağustos TÜFE veri seti iç eğri ve BIST-100’ün kısa vadeli yönü açısından belirleyici olacak. Altın güvenli liman ve gevşeyen getirilerle desteklenirken, Brent’te arz-taleple dengelenen dar bant korunuyor.
Önümüzdeki bir–iki haftada, (i) Yüksek Mahkeme temyiz takviminin netleşmesi, (ii) ABD istihdam verisinin sürpriz potansiyeli ve (iii) ECB iletişimi ile Çin verilerinde kalıcılık işaretleri, risk iştahının yönünü belirleyecek. Portföylerde altın/enerji ile kısa vadeli tahvil ve seçici BIST pozisyonlarının dengeli dağılımı, yüksek belirsizlik ortamında volatiliteyi yönetmeyi kolaylaştıracaktır.
Yasal Uyarı
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.Yatırım danışmanlığı hizmeti ; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır.Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabılır.Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.