EKONOMIK GÜNDEM | 17 HAZİRAN 2025

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

Petrol Krizlerinden Günümüze: Jeopolitik Riskler ve Hürmüz Boğazı Gölgesinde Enerji Piyasaları

Küresel enerji fiyatlamasının en kritik belirleyicilerinden biri jeopolitik riskler olarak öne çıkarken, tarihsel petrol krizleri bu riskin ekonomik sistem üzerindeki etkisini net biçimde gözler önüne sermektedir. 1973 ve 1979 yıllarında yaşanan petrol krizlerinde, sırasıyla Yom Kippur Savaşı ve İran Devrimi kaynaklı arz şokları, fiyatların dört kat artmasına ve stagflasyon riskinin gerçekleşmesine neden olmuştu.

Günümüzde ise benzer bir risk, İsrail-İran arasındaki gerilimle tekrar gündeme gelmiştir. Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimali, dünya petrol tedarikinin %20’sini etkileyebilecek potansiyele sahipken, lojistik engellemelerin yeni bir fiyat sarmalı yaratabileceği kaydedilmektedir. Ancak iki ülke arasında kara savaşı olasılığının mesafeden dolayı sınırlı kalacağı düşünülmektedir. WSJ kaynaklı haberlerde, Tahran yönetiminin nükleer müzakerelere açık olduğuna dair sinyaller piyasalarda risk iştahını artırsa da, İsrail tarafından gelen “operasyonlar sürecek” açıklaması bu iyimserliği sınırlı kalmasına neden olmuştur.

Petrol fiyatları, bu haber akışından etkilenerek gün içinde volatilite göstermiştir. Brent petrol 72,5 dolar seviyelerinde dengelenirken, teknik olarak 71,74 destek ve 74,6 dolar direnç noktaları olarak izlenmektedir.

ABD Ekonomisi: Enflasyon Görünümü, Trump Faktörü ve Fed Karar Beklentisi

Geçtiğimiz hafta açıklanan ABD TÜFE verisi, aylık %0,1 ve yıllık %2,4 oranlarıyla piyasa beklentilerinin altında gelerek dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret etmiştir. Bu veriler, 19 Haziran’da açıklanacak olan Fed faiz kararı öncesinde piyasa fiyatlamalarında belirleyici rol oynamaktadır. Genel beklenti, Fed’in politika faizini sabit tutması yönünde şekillenmektedir.

Ancak bu sürece, Trump yönetiminin getirdiği ek gümrük tarifeleri ve Orta Doğu’daki jeopolitik belirsizliklerin de eşlik ettiği unutulmamalıdır. Trump’ın bu haftaki G-7 zirvesinden erken ayrılması ve Tahran’a yönelik sert mesajları, piyasa oyuncuları tarafından dikkatle izlenmektedir. Dolar Endeksi (DXY) bu sabah 98,1 seviyesinden başlamış olup, 97 seviyesi teknik olarak önemli bir destek noktalarından biridir.

ABD 10 yıllık tahvil getirisi %4,43 seviyesinde bulunmakta, ons altın ise 3.385 dolar civarından işlem görmektedir. Powell’ın toplantı sonrasındaki açıklamaları piyasalar için yön belirleyici olacak.

Euro Bölgesi ve ECB Politikaları: Enflasyon ve Faiz Patikası

Euro Bölgesi’nde yarın açıklanacak olan TÜFE verileri manşette %1,9, çekirdek tarafta ise %2,3 oranlarında sabit kalması beklenmektedir. Bu veriler, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) politika faizini yıl içinde bir kez daha indireceği beklentisini desteklemektedir. Halihazırda ECB faiz oranları %2-2,15 bandındadır.

EUR/USD paritesi, son dönemde ABD verilerinin zayıf gelmesiyle birlikte yukarı yönlü hareket ederek 1,155 seviyesine ulaşmıştır. Paritede 1,158 ve 1,165 seviyeleri direnç, 1,15 ve 1,144 seviyeleri destek olarak takip edilmektedir. Teknik olarak 1,1570 direncinin aşılması halinde ivme kazanılabileceği belirtilmektedir.

TCMB ve Türkiye Ekonomisi: Enflasyon Beklentileri ve Faiz Cephesi

Yurtiçinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre, yıl sonu TÜFE beklentisi %29,86’ya gerilerken, politika faiz beklentisi %46 seviyesinde kalmıştır. Repo-Ters Repo Pazarlaması’nda ise ay sonu gecelik faiz beklentisi %46,21 olarak hesaplanmıştır.

Ayrıca, Nisan ayı cari açık verisi 7,86 milyar dolar olarak açıklanırken, Mayıs ayı merkezi yönetim bütçesi 235,2 milyar TL fazla vermiştir. Bu veriler, mali disiplinin korunması açısından önemsenecek niteliktedir.

TL tarafında, USD/TRY kuru bu sabah 39,41 seviyesinde hareket etmektedir. 39,00 ve 38,50 destek; 39,50 ve 39,70 seviyeleri direnç olarak izlenmektedir.

BIST-100 ve Piyasa Teknik Görünümü

BIST-100 endeksi, haftanın ilk işlem gününde %0,41 oranında artışla 9.350 puandan kapanmıştır. Endeksin yukarı yönlü hareketini sürdürebilmesi için 9.500 ara direncinin aşılması gerekmektedir. Bu seviyenin üzerinde ise 9.770 ana direnci hedeflenebilir.

Aşağıda 9.000 seviyesi destek konumunda olup, bu seviyenin altındaki kapanışlar negatif fiyatlamaları artırabilir. Endeksin son üç aydır yatay süren hareketi, 9.770’in aşılması durumunda orta vadeli bir yükseliş trendine dönüşebilir.

Altın ve Güvenli Liman Talebi

Jeopolitik risklerin öne çıktığı son günlerde, altın fiyatlarının 3.400 dolar seviyesini test etmesi dikkat çekmektedir. Tahran’ın müzakere istekliliğine dair haberler kısmen iyimserlik yaratmış olsa da, İsrail tarafından gelen operasyon sinyalleri bu algıyı zayıflatmıştır.

Ons altın için teknik seviyelerde 3.350 ve 3.280 destek; 3.440 ve 3.500 direnç olarak takip edilmektedir. Orta Doğu’da olumsuz bir sapma (nükleer tehdit veya kara savaşı gibi) güvenli liman talebinde sert artışa neden olabilir.

Eurobond ve Tahvil-Bono Piyasası

ABD tarafında tahviller sınırlı talep görürken, içeride TCMB’nin faiz indirim süreci ve bu Perşembe günü açıklanacak PPK kararı fiyatlamalar açısından belirleyici olacak. Dün Hazine tarafından 2 yıl vadeli sabit kuponlu ve 4 yıl vadeli TÜFE’ye endeksli tahvil ihraçları gerçekleştirildi. Bileşik faizler sırasıyla %44,19 ve %5,87 olarak kaydedildi.

Gün sonunda 2 yıllık tahvil %43,93 ve 10 yıllık tahvil %33,93 seviyelerinden kapandı. Eurobond cephesinde fiyatlar -2 ile -13 cent arasında düşüş gösterdi. 5 yıllık CDS primi 295 seviyesinde bulunmaktadır.

Genel Değerlendirme

Petrol fiyatlarında jeopolitik riskler kaynaklı yukarı baskı, enerji arzındaki lojistik endişeler, Fed karar bekleyişi ve Trump’ın politikaları ile çok boyutlu bir fiyatlama süreci şekillenmektedir. Altın, tahvil, Dolar/TL ve borsa tarafında bu çoklu risklerin etkisi izlenmekte, yatay seyir ve teknik seviyeler ön planda tutulmaktadır.

Fed tarafında faiz sabit tutulabilir, ancak Powell’ın mesajları kritik olacak. ECB faiz patikasında indirim işareti verirken, TCMB’nin Perşembe günü vereceği karar TL varlıkları açısından kritik eşik oluşturacaktır. Petrol ve altın fiyatlamalarında İran-İsrail hattından gelecek haber akışı piyasa fiyatlamalarının seyri açısından yakından izlenmelidir.

Yasal Uyarı

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.Yatırım danışmanlığı hizmeti ; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır.Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabılır.Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]