Ekonomik Gündem – 7 Ağustos 2025
Avrupa’nın Sanayi Gücü Zayıflıyor: Dönüşüm ve Tehditler
Avrupa ekonomisinin iki önemli direği olan otomotiv ve kimya sektörü, iş ilanları verilerinde yaşanan dramatik düşüşlerle dikkat çekmektedir. 2019-2024 arasında otomotiv sektöründeki iş ilanları %55 azalırken, kimya sektöründe %95’lik çarpıcı bir daralma kaydedilmiştir. Bu göstergeler, Avrupa’nın sanayi tabanında yapısal bir zayıflama sürecine girdiğine işaret etmektedir.
Yeni otomotiv teknolojileri artık Asya merkezli geliştirilmektedir. Aynı şekilde dijital dönüşüm ve yapay zekâ uygulamaları da Avrupa dışı coğrafyalarda ivme kazanmaktadır. Bu da Avrupa’yı küresel rekabetçilikte geri kalma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Üstelik, ABD’nin yükselen korumacı ticaret politikaları, Çin gibi ülkeleri Avrupa pazarlarına daha agresif yönelmeye zorlamaktadır.
📌 Avrupa’nın sanayi gücündeki aşınma, sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik zayıflama anlamına da gelmektedir.
🏛 ABD’nin Jeoekonomik Hamleleri: Gümrük Vergileri ve Vergi Kaldıraçları
ABD Başkanı Donald Trump, seçim sonrasında sert ekonomik araçlarla yeni bir dünya düzeni inşa etmeye girişmiştir. Bu kapsamda:
- Yarı iletken çiplere %100’e varan gümrük vergisi getirilmiştir.
- Apple, 100 milyar USD’lik yatırım taahhüdüyle bu vergiden muaf tutulmuştur.
- Hindistan’a, Rusya’dan petrol alımını sürdürdüğü için %25 ek vergi uygulanmasına karar verilmiştir.
- Trump, elindeki yasal yetkiyle %500’e kadar vergi uygulayabilecek pozisyondadır.
Ancak dikkat çekici şekilde Çin’e henüz benzer bir uygulama yapılmamıştır. Trump’ın bu konuda “Henüz bilmiyorum” ifadesi, Çin-ABD ilişkilerindeki kırılganlığı ve nadir toprak elementleri gibi stratejik kozların Çin’in elinde olduğunu göstermektedir.
💥 ABD-Çin-Hindistan Üçgeni: İkinci Cephe Açılıyor
Hindistan, ABD’nin ikincil vergi tehdidiyle karşı karşıyadır. Bu tehdit şimdilik sınırlı tutulsa da, Çin için benzer bir uygulama beklenmektedir. Çin’e doğrudan adım atılamamasının nedeni:
- Ticari ilişkilerin yüksek hassasiyet taşıması
- Çin’in elindeki stratejik kaynakların (ör. nadir toprak elementleri) rekabet gücü sağlaması
- Küresel arz zincirine entegre yapısı ile ABD ekonomisine de zarar verebilme potansiyeli
Bu nedenle Trump yönetimi, Çin’e yönelik hamlelerinde şimdilik daha dengeli ve temkinli ilerlemektedir.
📉 FED ve Faiz İndirimi Beklentileri
FED Yönetim Kurulu üyesi Mary Daly, istihdam piyasasındaki zayıflamalara işaret ederek yıl sonuna kadar iki veya daha fazla faiz indirimi olabileceğini ifade etmiştir. Mevcut piyasa fiyatlaması ise 60 baz puanlık toplam indirim beklentisi taşımaktadır.
17 Eylül’deki toplantıya kadar:
- 2 TÜFE verisi
- 2 PCE enflasyon verisi
- 1 istihdam raporu
açıklanacaktır. Bu veriler, faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir. Powell’ın liderliğindeki FED içinde fikir ayrılıkları büyümekte, “şahin” ve “güvercin” bloklar arasındaki ayrım netleşmektedir.
🎯 Piyasaların önümüzdeki süreçte veri bazlı fiyatlama refleksi artacaktır. Stratejiler güncellenmelidir.
🪙 Dolar/TL ve Parite Görünümü
USD/TRY kuru bu sabah itibarıyla 40,67 seviyesinde işlem görmektedir. Yatay pozitif görünüm korunmaktadır. Teknik seviyeler:
- Destek: 40,00 – 39,50
- Direnç: 40,86 – 41,00
Dolar Endeksi (DXY) 98,1 seviyesinde işlem görmeye devam etmektedir. FED’in faiz indirimlerine yaklaşması, endekste 97 seviyesini destek ve 101 seviyesini direnç olarak belirginleştirmiştir.
EUR/USD paritesinde, 1,167 seviyesinden fiyatlama izlenmektedir. Gün içi dirençler 1,171 – 1,178, destekler 1,165 – 1,157 seviyeleridir. FED’in faiz indirimi beklentileri nedeniyle kısa vadede pozitif eğilim sürmektedir.
📊 BIST-100: Yükseliş Trendini Korumaya Çalışıyor
BIST-100 Endeksi, 10.900 puanla kritik 10.750 direncinin üzerinde kalıcılık sağlamaya çalışmaktadır. Beklenti altında gelen enflasyon rakamları ve şirket kârlarının güçlü olması, risk iştahını desteklemektedir.
- İlk direnç: 11.000
- Ana hedef: 11.252
- Destek: 10.750 ve 10.450 (kısa vadeli stop-loss seviyesi)
🟢 Endeks 10.950 üzerinde kalıcılık sağlarsa yükseliş ivmesi artabilir.
📉 Tahvil ve Bono Piyasası: Enflasyonla Değerlenen Fırsat
İç piyasada, dezenflasyon eğilimi tahvil faizlerini baskılamaktadır. 2 ve 10 yıllık tahvillerin faizleri sırasıyla %39,75 ve %31,43 seviyelerinde kapanmıştır. Yıl sonu beklentileri:
- Enflasyon: %30 veya altı
- Politika faizi: %35 civarı
- Tahvil faizlerinde: düşüş eğilimi
PPK’nın ağustos ayında toplantısı bulunmamaktadır. Ancak 14 Ağustos Enflasyon Raporu piyasalar açısından yön belirleyici olabilir.
📈 Eurobond Cephesi: CDS Düşüşü Destekliyor
Türkiye’nin 5 yıllık CDS’i 280 baz puan ile son dönemin en düşük seviyelerine gerilemiştir. Bu, Eurobond yatırımcıları için olumlu bir sinyal olup, faizler:
- Kısa vadede: %4,91
- Orta vadede: %6,71
- Uzun vadede: %8,00
olarak şekillenmektedir. Ancak fiyatlamalar sınırlı tepki veriyor; birim fiyatlar yatay seyrediyor.
🪙 Altın: Riskler Altında Talebi Destekliyor
Altın fiyatı, bu sabah itibarıyla 3.380 USD seviyesindedir. Gümrük vergileri ve jeopolitik riskler nedeniyle talep canlı kalmaktadır. Ancak net bir trend oluşmamaktadır. Teknik seviyeler:
- Destek: 3.330 – 3.290 USD
- Direnç: 3.400 – 3.450 USD
Piyasa, Hindistan ve Çin’e uygulanabilecek vergileri ve olası jeopolitik tansiyon artışını yakından takip etmektedir. Altın, bu haber akışı doğrultusunda yön arayışına devam etmektedir.
🧠 Genel Değerlendirme
Avrupa’nın sanayi üretiminde kaybettiği güç, jeopolitik ve ekonomik kırılganlığını artırmaktadır. Bu boşluğu Asya ve özellikle Çin hızla doldurmaya başlamıştır. ABD’nin jeoekonomik manevraları, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesine yol açarken, Avrupa’nın bu yeni düzende pozisyon kaybettiği gözlemlenmektedir.
Türkiye, içeride sürdürülen dezenflasyon politikaları ve kredi notu artışıyla pozitif ayrışma sinyalleri vermektedir. Ancak küresel riskler, dikkatle izlenmeye devam edilmelidir.
📣 Yatırımcılar için veri takibi, kısa vadeli düzeltme hareketlerine hazırlık ve FED toplantısı öncesi pozisyon ayarlamaları kritik önemdedir.
Yasal Uyarı
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.Yatırım danışmanlığı hizmeti ; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır.Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabılır.Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.