Ekonomik Gündem Haftalık Rapor – 17 Mayıs 2025
[vc_row][vc_column][vc_column_text]
🔹 Türkiye Ekonomisinde Büyüme Performansı
2025 yılının ilk çeyreği itibarıyla Türkiye ekonomisi, zorlu küresel koşullara rağmen pozitif bir büyüme ivmesi sergilemiştir. GSYH büyüme hızı, 2024 yılında %3,2 olarak gerçekleşmişken, 2025 yılı için beklentiler %4,0 seviyelerine doğru yukarı yönlü revize edilmiştir. Kişi başı milli gelir, 2023’te 13.243 dolar iken 2024’te 15.463 dolara ulaşmıştır.
Reel büyüme hızları yıllar itibarıyla incelendiğinde, 2010-2019 ortalaması %5,9 iken, 2002-2024 dönemi genel ortalaması %5,5 olarak hesaplanmıştır. 2025’in ilk çeyrek göstergeleri, yılın ikinci yarısında iç talep destekli daha güçlü bir büyüme eğiliminin gelişeceğine işaret etmektedir.
🔹 Enflasyon Gelişmeleri
TÜFE yıllık ortalama artış oranı 2024’te %53,9 seviyesindeyken, 2025’te ilk 4 aylık veriler itibarıyla ortalama enflasyonun %58,5 düzeyine yükseldiği görülmektedir. Aynı dönemde Yİ-ÜFE bazında artış %41,1 olarak kaydedilmiştir.
Alt kalemlerde gıda, enerji ve ulaştırma fiyatlarındaki artışlar, manşet enflasyonun yukarı yönlü baskılanmasında etkili olmuştur. TCMB’nin enflasyonla mücadele kapsamında sürdürdüğü sıkı para politikası, 2025’in ikinci yarısında enflasyonda belirgin bir yavaşlamaya katkı sağlayabilecektir.
🔹 İşsizlik ve İstihdam Göstergeleri
Türkiye’deki işsizlik oranı, 2023 yılında %10,4 seviyesindeyken, 2024 sonunda %9,4’e gerilemiştir. 2025 ilk çeyrek verileri ise %8,9 seviyelerine işaret etmektedir.
Kadınların işgücüne katılım oranı 2024’te %35,0 iken 2025 yılında %35,3’e çıkarak iyileşme göstermiştir. Özellikle tarım dışı sektörlerde yaşanan toparlanma ile birlikte, istihdam artışının sürdürülebilirliği, büyümenin kapsayıcılığı açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmiştir.
🔹 Dış Ticaret Dengesi ve Cari Açık
2024 yılında Türkiye’nin GSYH’sine oranla cari işlemler açığı %4,6 düzeyinde gerçekleşmiş ve döviz kuru dalgalanmalarıyla birlikte dış açık finansmanı daha maliyetli bir yapıya bürünmüştür. 2025 yılı için cari işlemler açığı beklentisi -38 milyar dolar seviyesinde şekillenmiştir.
İhracat performansı, 2024’te zayıf global talep nedeniyle yatay seyrederken, 2025’in ilk çeyreğinde Avrupa’dan gelen sipariş artışıyla toparlanma sinyalleri göstermektedir. İthalat tarafında enerji fiyatlarındaki düşüş, ithalat faturasını sınırlayıcı etki yaratmıştır.
🔹 TCMB Faiz ve Döviz Kuru Politikası
2025 yılı itibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini %50 seviyesinde sabit tutmaktadır. Bu politika duruşu, enflasyonla mücadeleye yönelik kararlılığın devam ettiğini göstermektedir.
USD/TRY kuru, 2024 sonu itibarıyla 30 seviyelerine yakınken, 2025 Mayıs ayında ortalama 32 TL seviyesinde seyretmektedir. TCMB rezervleri 2025’te sınırlı da olsa artış eğilimi göstermektedir.
🔹 Ücretler ve Gelir Dağılımı
2025 yılı itibarıyla net asgari ücret, 22.104 TL olarak uygulanmaktadır. Bu rakam 2002 yılına göre nominalde %11.897 artışa, reelde ise %312,8 yükselişe işaret etmektedir.
En düşük emekli aylıkları, kamu çalışanları maaşları ve engelli aylıklarında da anlamlı artışlar görülmüştür. Ancak gelir dağılımı açısından eşitsizlikler devam etmekte olup, en alt %20’lik gelir diliminin toplam gelirden aldığı pay %5,9’da kalmıştır.
🔹 Sektörel Güven Endeksleri ve Ekonomik Beklentiler
Tüketici güven endeksi 2025’in ilk çeyreğinde dalgalı bir seyir izlemiştir. Ekonomik güven endeksi, 2025 Mayıs ayında 74,6’ya ulaşarak toparlanma eğilimine girmiştir.
TCMB piyasa katılımcıları anketine göre;
- Yıl sonu TÜFE beklentisi: %37,17
- Yıl sonu dolar kuru beklentisi: 39,09 TL
- Yıl sonu GSYH büyüme beklentisi: %3,7
- 2026 büyüme beklentisi: %4,6 olarak tahmin edilmektedir.
🔹 Küresel Kıyaslama ve Türkiye’nin Konumu
IMF’nin 2024 yılı verilerine göre, Türkiye’nin enflasyon oranı %31,0 ile gelişmekte olan ülkeler arasında en yüksek değerlerden biri olarak kaydedilmiştir.
Ayrıca, Türkiye’nin büyüme ve işsizlik oranları küresel ortalamaların üzerindedir. Bu durum, ekonominin canlı olduğunu ancak yapısal reform ihtiyacının sürdüğünü göstermektedir.
🧭 Gelecek Öngörüleri
- Enflasyon: 2025’in ikinci yarısında baz etkisi ve iç talep daralmasıyla birlikte enflasyonun %35 seviyelerine kadar gerileyebileceği öngörülmektedir.
- Büyüme: Özellikle kamu yatırımları ve kredi genişlemesiyle 2025 sonunda %4,0 civarında bir büyüme oranı yakalanabilir.
- İstihdam: Hizmet sektörü kaynaklı istihdam artışı ile işsizlik oranı %8,5 seviyesine kadar düşebilir.
- Dış ticaret: Avrupa talebindeki toparlanma ve enerji ithalatındaki azalış, dış ticaret dengesine pozitif katkı sağlayacaktır.
- TCMB politikası: Enflasyonun düşmesiyle birlikte 2025 son çeyreğinde kademeli faiz indirimi süreci başlatılabilir.
🧾 Genel Değerlendirme
Türkiye ekonomisi 2025 yılına girerken enflasyon ve kur istikrarı odağında sıkı bir para politikası izlemeye devam etmektedir. İstihdam artışı, dış ticaret dengesindeki iyileşmeler ve güçlü kamu yatırımları sayesinde büyümenin sürdürülebilirliği korunmuştur. Fiyat istikrarı sağlandıkça, TCMB’nin faiz indirimine yönelik adımlar atabileceği, kredi genişlemesinin ise ekonomik toparlanmayı hızlandırabileceği düşünülmektedir.
Yılın ikinci yarısında öngörülen büyüme, kur istikrarı ve azalan enflasyon, yatırım ortamının iyileşmesine katkı sağlayacak önemli dinamikler olacaktır.
Kaynak: https://www.sbb.gov.tr/turkiye-ekonomisinde-haftalik-gelismeler-ve-genel-gorunum-16052025/
[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]