Otomotiv Frene Bastı: Üretim Düşüyor, İhracat Kaçıyor
Türkiye'nin otomotiv sektörü hem üretim hem de ihracat cephesinde geri adım atıyor. Küresel ekonomideki yavaşlama sinyalleri, başta Avrupa olmak üzere dış pazarlardaki talebi eritiyor. Yerli fabrikalar sipariş azaldıkça bantları yavaşlatmak zorunda kalıyor.
Bu gelişme sıradan vatandaşa uzak gibi görünse de aslında doğrudan cebe vuruyor. Otomotiv, Türkiye'nin en büyük ihracat kalemlerinden biri — dolar ve euro kazanan bir sektör. İhracat geliri düştüğünde cari açık büyür, döviz baskısı artar, nihayetinde kur yükselir. Kurdaki her sarsıntı marketteki fiyatlardan faturalara kadar her yere yansır.
Üstüne üstlük, otomotiv yan sanayii Türkiye'nin dört bir yanına yayılmış durumda. Bursa'dan Kocaeli'ye, İzmir'den Ankara'ya binlerce küçük tedarikçi firma, bu sektörün nabzına göre nefes alır. Üretim gerilerken yan sanayideki istihdam da baskı altına girer. Yani bu haber yalnızca fabrika sahiplerini değil, binlerce işçiyi ve onların ailesini doğrudan ilgilendiriyor.
Levent KAYIRA Yorumu: Ekonomik Gündem Analiz: Otomotiv sektörünün bu tablosu tesadüf değil, küresel bir domino etkisinin yansıması. Avrupa Merkez Bankası'nın yüksek faiz politikası Avrupalı tüketiciyi sıkıştırdı; araba almak ertelendi. Türkiye'nin ihracat ettiği araçların yüzde 70'inden fazlası Avrupa'ya gidiyor — bu rakamı aklınızda tutun.
Garanti'de çalıştığım yıllarda otomotiv firmalarının kredi dosyalarına bakardık. Sipariş defteri incelirken finansman ihtiyacı şişer, teminat değerleri geriler. Şu an tam olarak o süreç işliyor. Büyük üreticiler henüz yönetiyor olabilir ama yan sanayi firmaları 3-6 ay içinde nakit sıkışıklığına girebilir.
Borsa tarafında ise BIST'teki otomotiv ve yan sanayi hisseleri için temkinli olmak gerek. Ford Otosan, Tofaş, Anadolu Isuzu gibi şirketlerin gelecek çeyrek bilanço beklentileri aşağı yönlü revize edilebilir. Kısa vadeli pozisyon almak yerine bu haberin bilançolara ne zaman yansıyacağını izlemek daha sağlıklı bir strateji.
Makro açıdan bakıldığında ihracat gelirlerindeki erozyon, Türkiye'nin cari denge hesabını zorlaştırır. TL üzerindeki kur baskısı devam edebilir. Elinde döviz tutanlar için bu haber rahatsız edici değil; ama ithal girdi kullanan üretici için yeni bir maliyet dalgası kapıda demek.
Kaynak: Google News Ekonomi