Petrol 106 Dolara Dayandı, Türkiye’nin Faturası Kabarıyor
Brent ham petrolün varil fiyatı 105,83 dolar seviyesine yükseldi. Bu rakam, küresel enerji piyasalarındaki gerilimin henüz dinmediğini gösteriyor. Arz tarafındaki kısıtlamalar ve jeopolitik riskler fiyatı yukarı taşımaya devam ediyor.
Türkiye, ihtiyaç duyduğu petrolün neredeyse tamamını dışarıdan alıyor. Petrol fiyatı her 10 dolar yükseldiğinde Türkiye'nin ithalat faturasına yılda yaklaşık 4-5 milyar dolar ek yük biniyor. Bu da cari açığı büyütüyor, döviz üzerinde baskı yaratıyor ve enflasyona doğrudan katkı sağlıyor.
Meseleyi sadece benzin fiyatıyla sınırlı görmemek gerekiyor. Petrol pahalılaştığında nakliye maliyetleri artar, fabrikaların enerji giderleri şişer, marketlerdeki ürünlerin fiyatı yükselir. Yani bu haber, pompada 5 lira daha fazla ödemekten ibaret değil. Sofradaki ekmeğin, aldığınız kıyafetlerin, fatura ödediğiniz doğal gazın fiyatına kadar uzanan zincirleme bir etki söz konusu.
Levent KAYIRA Yorumu: Ekonomik Gündem Analiz: 105 doların üzerindeki Brent fiyatı, Türkiye için çift taraflı bir stres testi niteliği taşıyor. Bir yanda döviz kuruna baskı, öte yanda enflasyona yakıt. Garanti'de çalıştığım dönemde petrol fiyatlarının 100 doları aştığı 2011-2014 arasını yaşadım. O dönemde cari açık GSYH'nin yüzde 7-8'ine kadar çıkmıştı. Şu an yapısal kırılganlıklar farklı ama yön aynı.
Dolar/TL kurunu takip edenler için şunu söylemeliyim: Yüksek petrol fiyatı döviz talebini artırır çünkü ithalat ödemeleri dolarla yapılır. Bu, TL üzerindeki baskıyı doğrudan besler.
Borsa cephesinde ise hava karışık. Enerji hisseleri — TUPRS başta olmak üzere — yüksek petrol ortamında kârlı görünür. Ama havayolu, nakliye ve üretim ağırlıklı şirketler için maliyet baskısı kaçınılmaz. BIST'te seçici olmak gerekiyor.
Merkez Bankası da bu tabloyu yakından izliyor. Enerji kaynaklı enflasyon, para politikasındaki manevra alanını daraltır. Faiz indirim beklentisi varsa petrol fiyatı bu beklentiyi öteleyebilir.
Kaynak: Google News Ekonomi